World Wide S&Q Mart
Anasayfa | English | Linkler
Makaleler  

İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Yönetiminde Örnek Bir Uygulama:
Müteahhit Yönetim Sistemi (MYS)

Günümüz şartlarında iş sürekliliğinin sağlanması, işveren risk yönetiminin en önemli hedeflerinden biri haline gelmiştir. Kuruluş faaliyetlerinin yürütülmesine etkisi olan her türlü boyutun bu hedef doğrultusunda etkin bir şekilde yönetilmesi konusu, işveren risk yönetiminin de özünü oluşturmaktadır. Kalite, İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) ile Çevre konuları da, iş sürekliğine etki eden ve yönetilmesi gereken bu boyutlardan sadece bir kaçıdır ve bugün, artık her birinin bir yönetim standardı haline gelmesi ve kabul görmesi de kuruluşların bu konuları bir risk algısı içerisinde yönetmek istemesinden kaynaklanmaktadır. Kuruluşlar, bugüne kadar söz konusu risklerin bir yönetim sistemi içerisinde ele alındığını ilgili taraflara göstermek için bu konularda yetkilendirilmiş 3. taraf belgelendirme kuruluşlarının gerçekleştirmiş olduğu denetimlerinden yararlanıyorlardı. Her ne kadar bu konulardaki standartlar, bir yönetim sisteminin gerekliliklerini doğru bir şekilde ifade etse de, uygulamanın tarafsız değerlendirilmesinin yılda ancak bir kez yapılan denetimlerle sınırlı kalması ve belgelendirme konusunun da ticari bir mal haline gelmesi, asıl hedeflere ulaşmada yetersiz kalmakta ve sistem odaklı çalışmaya olan inancı olumsuz etkilemektedir. Bu nedenle kuruluşlar, kendi yönetim sistemlerini güvence altına almak ve ilgili tarafları da bu sistemin içerisine katmak için daha etkin bağımsız 3. taraf denetimlere ve farklı belgelendirme yöntemlerine başvurmaktadır. İşte, bu yazının konusu olarak da bu yöntemlerden biri olan ve başarılı bir şekilde uygulaması gerçekleştirilen Müteahhit Yönetim Sistemi (MYS) anlatılmaktadır.

    Müteahhit Yönetim Sistemi (MYS) Nedir?

 Sektörde bu yönde gelişen talebi önceden algılayan S&Q Mart, yönetim sistemleri konusundaki bilgi ve deneyimini de bu alana taşıyarak bir ilki gerçekleştirdi. S&Q Mart MYS; bilinen yönetim sistemi şartlarını koruyarak, bu şartların ana işveren çatısı altında faaliyet gösteren tedarikçileri de kapsayacak şekilde iş sürekliliğine etki eden her türlü faaliyetin yönetilmesine, kontrol edilmesine ve iyileştirilmesine olanak sağlayacak bir risk yönetim sisteminin adıdır. Özellikle ana işveren olarak, kendi bünyesinde etkin bir yönetim sistemi oluşturmuş bulunan kuruluşlar, bu yönde yeterli bir alt yapısı bulunmayan ve kendisine her türlü mal ve hizmet sağlayan taraflardan kaynaklanabilecek risklerin yönetilmesinde S&Q MYS’yi tercih etmektedirler.

    Müteahhit Yönetim Sisteminin Yapısı

Yönetim sistemlerinin belgelendirilmesi sürecinde, kuruluşun standart gerekliliklerine uygunluğunun denetimi, ancak denetim süresi ile sınırlı bir zaman dilimi içerisinde gerçekleştirilebilmektedir. Klasik denetim anlayışında kuruluş, bu konuda bir kez onaylandıktan sonra söz konusu bu sistemi sürdürebildiğinin kontrolü ancak bir sonraki periyodik denetimde yapılmaktadır ki bu çoğu kez için bir yıllık bir süre demektir. Ayrıca, denetim bulgularına yönelik düzeltici ve önleyici faaliyetler de genellikle yerinde kontrol edilmeden ve etkinliği irdelenmeden sadece doküman üzerinden yapılan değerlendirmelerle gerçekleştirilmektedir.

S&Q MYS, bu konuda daha etkin bir kontrol sağlanması için erişimi web tabanlı bir ortamdan gerçekleştirilebilen yapısı aşağıdaki aşamalardan oluşturulmuştur:

Ön Değerlendirme: Ana işverene mal ve hizmet sağlayan tedarikçilerden Sağlık, Emniyet ve Çevre (SEÇ) konularındaki mevcut durumlarını bir kalite yönetim sistemi çerçevesinde ele alan ve olası risklerin irdelenmesini sağlayacak 10 ana başlıktan oluşan bir değerlendirme formu doldurması istenir. Söz konusu ana başlıklar şunlardır;

                01. Yönetim Sorumluluğu

02. Uyuşturucu ve Alkol Kontrolü

03. Yönetim Sistemleri

04. Risk Yönetimi

05. Acil Durum Planı

06. Kaza Raporlama ve Kaza Araştırması

07. Veri Analizi

08. İSG Eğitimi

09. Taşeron Kontrolü

10. Sigorta         

Başlıklar altındaki sorulara evet/hayır gibi basit yanıtlar verilmekte ve bazı soruların yanıtlarına ilişkin kanıt oluşturacak belgelerin elektronik ortamda sisteme eklenmesi istenmektedir.

Bu aşama, verilen yanıtlara ve eklenen dokümanlara bağlı olarak ilgili tedarikçi kuruluşa gidilmeden bu tedarikçinin yönetim sistemi ve risk seviyesi hakkında bir fikir edinilmesi sağlanmaktadır.

Saha Denetimi: Ön değerlendirmesi gerçekleştirilen tedarikçi, eğer yapacağı işe yönelik belirlenen risk seviyesine uygun minimum gereklilikleri sağlayabilirse, bu defa tedarikçinin yerinde yapılacak saha denetiminde değerlendirilecek olan konular SEÇ Denetim Formu adı altında bir soru listesi olarak tedarikçinin erişimine açılır. Ön değerlendirme formunda bulunan benzer konulardan ama daha ayrıntılı bir içerik sorgulayan bu listenin ana başlıkları ise şunlardır;

                01. Yönetim Sorumluluğu

02. Faaliyete Bağlı Seç Risklerinin Yönetilmesi

03. Personel SEÇ Yönetimi  

04. Kuruluşun Tedarikçileriyle Çalışması

05. Müşteri Tesislerinin İşletilmesi ve Bu Tesislere İlişkin Bakım Faaliyetleri

06. Değişim Yönetimi

07. Bilgi Ve Doküman Yönetimi

08. Acil Durum Yönetimi

09. SEÇ Konusundaki Olaylarının Yönetimi         

10. SEÇ Yönetim Sisteminin Sürekli İyileştirilmesi          

Saha denetimlerinde, denetçi tarafından sorgulana her bir sorunun gerekliliği karşılaması ve somut kanıtlarının gösterilebilmesi durumunda 2 tam puan verilir, eksik veya yetersiz olan yanıtlar için 1 puan, sorgulanan gerekliliğe ilişkin hiçbir kanıtın olmaması durumunda ise 0 puan ile değerlendirme yapılır. Denetim sonunda 100 üzerinden en az 76 puana ulaşan tedarikçi için SEÇ Yeterlilik Belgesi düzenlenir. Bunun anlamı, bu belgeye sahip tedarikçilerin SEÇ konusunda ana işverenle bir iş ilişkisine girebilecek yeterliliğe sahip bir alt işveren olduğunun 3. taraf kuruluşu S&Q Mart tarafından belgelendirilmesidir. Yeterliliğe ulaşamayan tedarikçiler ise, diledikleri an S&Q Mart MYS Web sayfasına kendi kullanıcı adı ve şifresi ile yapılan SEÇ denetimin soru listesine girerek yetersiz puan alınan konulardaki düzeltici faaliyetlerini ve somut kanıtlarını ekleyerek yeterli puana ulaşabilirler. Değerlendirmelerde yetersiz puan alınan her bir sorunun gerekliliği hakkında öneri ve denetçi görüşüne yer verilmektedir. Sistem, tüm bu aşamalar boyunca; ana işveren, tedarikçi firma ve denetçi tarafların erişimine açık tutularak gelişmelerin izlenilmesine olanak sağlamaktadır. Amaç, tedarikçi kuruluşun SEÇ konusunda ana işverene risk taşıyacak noktaların önceden kontrol altına alınmasını sağlayacak minimum gereklilikleri iş ilişkisine girmeden önce sağlayabilmektir.

Takip Denetimleri: S&Q Mart MYS içerisinde takip denetimlerinin amacı, SEÇ konusunda yeterli kıstasları taşıdığı tespit edilen tedarikçilerin ana işverenle iş ilişkisine girdikten sonra da bu kıstasları koruyabilmesinin ve sürekli iyileştirebilmesinin güvencesini sağlamaktır. Ana işverenle sürekli, proje temelli veya kısa dönemli bir çalışma yürütecek tedarikçiler aktif iş ilişkisi süresince takip denetimi uygulamasına tabi olurlar. Takip denetimleri habersiz olarak ve saha denetimlerinde kullanılan SEÇ Denetim Formu kıstaslarına göre ana işverenle çalışma yapıldığı sürece aylık olarak yapılır. Böylelikle, Tedarikçi kuruluşun belirlenen gereklilikleri sağlama performansı sürekli ve etkin bir şekilde ölçülebilmektedir. Sistem, yine bu konuda da ilgili tarafların erişimine açık tutulur ve işverenin tedarikçi havuzunda performansı sürekli ölçülen, satınalma ve proje gruplarına bu konuda güncel bilgi sağlayan bir veri tabanı oluşturma imkânı da sağlanır.

S&Q Mart MYS web üzerinde www.sqmartmys.com adresinden hizmet vermekte ve bu yapısıyla internet olan her yerden 7/24 erişime olanak sağlamaktadır.

    Müteahhit Yönetim Sisteminin Geleceği

S&Q Mart MYS, yönetim sistemlerinin bir standart haline gelmiş klasik döngüsünü bozmadan ama standartların asıl amacından saparak bu sistemlerin belgelendirilmesi konusuyla bugün artık ticari bir unsur haline gelen yönetim sistemlerinin gerçek hedefine yeniden kavuşmasına olanak sağlayacak bir alternatiftir.

İş Sağlığı ve Güvenliği yönetim sistemi risklerinin güvence altına alınmasında 3. taraf kuruluş belgelendirmesine olan ihtiyaç, artık uluslararası alanda kabul gören bir uygulamadır. Ülkemizde de özellikle İş Sağlığı ve Güvenliği konusunun yüksek düzeyde tutulduğu akaryakıt sektöründe bu uygulamayı benimseyen önemli işverenler kendi tedarikçileri için S&Q Mart Müteahhit Yönetim Sistemini 2 yılı aşkın bir süredir başarı ile kullanmaktadır.

İş Sağlığı ve Güvenliği konularının bir yönetim sistemi içerisinde bağımsız bir 3. taraf kuruluşça etkin bir şekilde denetlenmesi konusu; denetim bulgularını ilgili taraflara somut kanıtlarıyla gösterebilmesi, performans ölçümüne olanak sağlaması ve sürekli gelişime destek verebilmesi nedeniyle bir sistem dâhilinde çalışma yapan işverenlerce kabul görmektedir.

İşverene ve tedarikçilere; iş sürekliliği konusunda rekabet güvencesi sağlayan, ilgili taraflara risk yönetimi konusunda sahip oldukları sisteme önleyici ve iyileştirici bir karakter kazandıran S&Q Mart MYS’nin diğer sektörler tarafından da benimseneceği günler yakın gözükmektedir.

Osman KÖKEN, SEÇ Uzmanı, okoken@sqmart.com

 

< Makaleler sayfasına geri dön
Girne Mah. Girne Cad. SQMART Plaza No:125-127 Maltepe/İSTANBUL
Tel.: 0216 518 02 02 PBX

Design by JawsMedya
© Copyright S&Q Mart, Her hakkı saklıdır. Gizlilik | Site Haritası